KENNISCENTRUM

OMGAAN MET RISICO'S IN DE ACUTE ZORG


Stel, er is sprake van een griepepidemie. Hoe zorg je ervoor dat dit geen nadelig effect heeft op de continuïteit van de acute zorg? Met dit soort vragen houdt Joost Hofhuis, beleidsmedewerker bij Bureau Acute Zorg Euregio (BAZE), zich bezig. Hij rondde in 2017 de Master Risicomanagement aan de Universiteit Twente succesvol af.

Joost: “Vanuit mijn functie als beleidsadviseur Crisisbeheersing en Opleiden, Trainen, Oefenen (OTO) was ik al bezig met crisisbeheersing en in mindere mate ook met risico’s. BAZE had echter behoefte aan een breder perspectief op risico’s en daarom ben ik de deeltijdopleiding Risicomanagement gaan doen. Nu kijk ik vooral naar risico’s die voor het strategisch niveau, het Regionaal Overleg Acute Zorgketen (ROAZ) en daarmee onze netwerkfunctie, relevant zijn. De kennis die ik tijdens mijn studie heb opgedaan, gebruik ik om inzicht te vergaren in de risico’s die de acute zorg in onze regio beïnvloeden. Mogelijke risico’s zijn bijvoorbeeld, bedreiging van de zorgcontinuïteit, (politieke) besluiten met ingrijpende effecten op de financiering van het acute zorglandschap, of het risico dat bepaalde kwaliteitscriteria of volumenormen niet worden gehaald, waardoor we mogelijk complexe zorgprofielen in de regio kunnen verliezen. We kijken niet alleen naar risico’s met nadelige effecten op de doelstellingen en ambities die het netwerk heeft, maar ook naar ‘positieve’ risico’s, of kansen. Zo kunnen bijvoorbeeld technologische ontwikkelingen of samenwerkingen tussen ketenpartners enorme winst opleveren.”

Risicomanagement in stappen

Of het nu gaat om risico’s op het gebied van innovatie, financiering of het imago van een instantie, goed risicomanagement bestaat onder andere uit een aantal uit te werken stappen. Joost: “Om alle mogelijke risico’s goed in kaart te brengen, moeten eerst de beleidsdoelen worden bepaald. Voor ieder doel identificeert en analyseert men dan welke risico’s die doelen positief of negatief kunnen beïnvloeden. Vervolgens wordt vastgesteld welke risico’s de hoogste prioriteit hebben. Dat doet men door te kijken naar de kans dat een bepaald probleem zich zal aandienen in combinatie met de impact die het heeft op, in dit geval, de acute zorg. Zo is de impact van bijvoorbeeld een griepepidemie groot: het aanbod van patiënten is dan forser dan gewoonlijk, terwijl de capaciteit van zorginstanties vanwege zieke medewerkers afneemt. De volgende stap is het toepassen van beheersmaatregelen. De maatregelen kunnen betekenen dat risico’s verminderen, maar men kan de risico’s ook accepteren of bewust opzoeken.”

Sterkere positie

“Voor mijn masterscriptie heb ik bestuurders van ketenpartners geïnterviewd en gevraagd welke risico’s zij voor hun eigen organisatie en voor het acute zorg netwerk zien. De antwoorden heb ik verwerkt. Opvallend is dat een aantal positieve risico’s nagenoeg door iedere bestuurder genoemd is, zoals de technologische ontwikkelingen en de grensoverschrijdende samenwerking met Duitsland. Wat de negatieve risico’s betreft zien veel bestuurders dat de taakstelling en het pakket van werkzaamheden van de regionale netwerken steeds omvangrijker worden. Dat geeft een grotere druk op het ROAZ. Er zijn ook specifieke risico’s die inherent zijn aan de eigen organisatie, maar die liggen over het algemeen op operationeel/tactisch niveau. Zo’n zestig à zeventig procent van alle genoemde risico’s komt met elkaar overeen. In 2018 gaan we met het bestuurlijk ROAZ nadenken over eigenaarschap en behalen van de regionale ambities. We willen het ROAZ steviger positioneren in de regio en het nadenken over risico’s vormt daarin een essentieel onderdeel. We pakken het praktisch aan. Veel informatie over risico’s is – mede door dit onderzoek – al bekend. We gaan dan ook geen lange, inventariserende sessies houden. We willen concrete stappen maken: in kleine groepjes maken we een overzicht van de belangrijkste doelstellingen en ambities gekoppeld aan relevante risico’s. Deze verwerken we in een SWOT-analyse. Vervolgens bekijken we welke concrete stappen we moeten nemen om deze doelstellingen te behalen, risico’s te beheersen. Eigenaarschap is belangrijk dus we gaan, in overleg met bestuurders, zoeken naar ambassadeurs. Met deze werkwijze willen we relevante risico’s en ambities koppelen aan het beleid binnen onze regio.”

Geen wondermiddel

“Je kunt niet alle risico’s uitsluiten,” zegt Joost tot slot. “Sommige risico’s zitten nu eenmaal in een bepaald systeem en het kan geen kwaad bepaalde risico’s aan te gaan. Het is van cruciaal belang dat we ons met name bewust zijn van de risico’s die buiten onze risicobereidheid liggen. De grootste risico’s moeten we, mits haalbaar, tot op zekere hoogte kunnen beheersen. Risicomanagement is geen wondermiddel, maar wel een handige tool aan de hand waarvan we discussies kunnen voeren met ketenpartners. Zo blijven we alert op alles wat de beschikbaarheid en bereikbaarheid van de acute zorg in onze regio kan bedreigen.”


Deel dit artikel

FACTS & FIGURES